Ekonomi Haberleri

Kapalı fabrikayı açtırıp çorap istediler

Yener KARADENİZ

Çin’in akabinde dünyanın en büyük 2 çorap üreticisi olan Türkiye, yılı 1.2 milyar doları aşan ihracata imza atarak tüm vakitlerin rekorunu kırmaya hazırlanıyor. 4-5 aylık siparişlerini şimdiden alarak seneyi kapattıklarını lisana getiren dal temsilcileri, artan talebin yatırım ortamını da hareketlendirdiğini söyledi.

Ticaret Bakanlığı dataları de kelam konusu iddiayı destekliyor. Bakanlık bilgilerine nazaran son bir yılda 14 şirket, 352 milyon TL’yi bulan yatırım yaptı. Bu yatırımlar ortasında en değerlisi ise Özcanlar Dokumacılık Tarafından hayata geçirildi. Şirket, 150 milyon TL yatırım ile Tekirdağ’da yeni bir yatırım yaptı. Kelam konusu tesiste 130’dan fazla da istihdam sağlandı.

Yatırımlarda öne çıkan öbür şirketler ise 44 milyon TL’lik yatırım ile Naisa Dokumacılık ve 30 milyon TL ile de Gönültaş Dokuma. Salgın periyodunda ihracatta sonlu kayba karşılık iç pazarda ise yüzde 50’ye yakın düşüş yaşayan kesim şirketleri olağanlaşma ile birlikte salgın öncesine döndü. Dünyanın en büyük, en lüks markalarına üretim yapan kesimde tek eksik ise yerli bir marka çıkaramamış olması.

Birçok şirketin siparişleri doldu

Kesimde hali hazırda irili ufaklı 2 bin civarında firma ve bu şirketlerde 80 bini aşkın çalışan bulunuyor. Çorap Sanayicileri Derneği Lideri Hüseyin Çetin, dernek olarak dalın yüzde 95’ini temsil ettiklerini belirterek, açılmalar salgının yaralarını da en süratli saran kesim olduklarını söz etti. Çetin, “Salgın yurt dışına oranla iç piyasada daha fazla daralmaya sebep oldu. Siparişler azaldı. Yurtdışı çorap talebinde rastgele bir değişiklik olmadı.

Normalleşmeyle birlikte ise firmalarımızın çoğunluğunda çorap talebi artmış durumda. Firmalarımızın büyük kısmı şimdiden 4-5 aylık siparişlerini aldı ve hatta seneyi kapattı. İçinde bulunduğumuz yılın tıpkı periyodunda ihracat, 2019’a nazaran yüzde 14,11 2020’ye nazaran ise yüzde 36,54 artarak 596,95 milyon dolara ulaştı.

Birinci yarı bilgileri, yılın tamamında 1 ,2 milyar dolar ihracat bandını aşacağımızı gösteriyor” dedi. Dal geçen yıl 1 milyar 49 milyon dolar ihracata karşılık 300 milyon dolara yakın da iç pazar büyüklüğüne sahip. Türkiye çorap endüstrinin yüksek üretim gücü ve kalitesi ithalatın da süratle azalmasına yol açmış. Son 5 yılda çorap ithalatı 50 milyon dolarlardan 14 milyon dolara kadar gerilemiş. Temmuz ayı prestiji ile kelam konusu sayı 7 ayda sadece 4,6 milyon dolar olarak gerçekleşmiş. Kelam konusu sayılara bakıldığında çorap sanayi net dış ticaret fazla açısından oransal olarak en başarılı bölümlerden biri olarak öne çıkıyor.

“Stok ile yolumuza devam ettik”

Hüseyin Çetin hazır giysi ve dokumacılık bölümünde yaşanan hammadde krizinin çorap dalını de etkilediğini söyledi. Bilhassa elastan ve pamuk ipliğinde yaşanan yüksek fiyat artışı ve uzayan termin müddetleri dalda badirelere yol açmış Çetin, “Söz konusu gelişmeler çorap bölümünü olumsuz istikamette etkiledi. Yurtdışından gelen talepler doğrultusunda biraz zorlansa da evvelce alınan stok hammadde ile bölüm yoluna devam etti. Şirketler bu devirde sermayeye yüklendi. Yurt içi iplik tedarikçileri döviz bazında fiyat belirliyorlar. Bilhassa yurtiçinde fiyat istikrarında sorun yaşandı. İplik tedariki giderek zorlaşıyor. Buda kasvet yaşanmasına sebep oluyor” tabirlerini kullandı.

Kapalı fabrikayı açtırıp çorap istediler

Çorap sanayi dünyanın en büyük markalarına da üretim yapıyor. Bu markalar ortasında Alman Hugo Boss’tan’tan Inditex Kümesi markalarına, Adidas’tan Nike’a kadar onlarca marka yer alıyor. Bir bölüm temsilcisi, birinci dalgasında kapanmaya karşın kelam konusu markaların salgın tedbirleri kapsamında kapalı olan fabrikayı açtırarak üretim yaptırdığını söyledi. Burada en değerli eksikliğin dünyada ikinci sırada yer alan Türk çorap endüstrinin milletlerarası bir çorap markası çıkaramaması olduğunu anlatan Hüseyin Çetin, önümüzdeki devirde bir satın alma ile bu stil bir marka çıkarılabileceğini anlattı.

Dünyadaki hissesini 1 puan artırdı

Dünya çorap ihracatı 2019’da 14 milyar dolar iken kelam konusu sayı geçen yıl yüzde 13 gerileyerek 12,2 milyar dolara geriledi. Türkiye’de ise çorap ihracatı dünya ortalamasının çok altında yüzde 4,5 üzere bir oranda düşerek1 milyar 98 milyon dolardan 1 milyar 49 milyon dolara geriledi. Bu da dünya çorap ihracatından aldığı hissenin yüzde 7,8’den yüzde 8,6’ya çıkmasını sağladı. Kelam konusu alanda birinci sırada yer alan Çin’in ihracatı ise çok daha yüksek oranda gerileyerek 6,2 milyar dolardan 5,2 milyar dolara düştü.

“Herkes birebir anda frene sonra gaza bastı”

Bölümün en büyük şirketlerinden biri de Dündar Çorap. 12 bin metrekare kapalı alanda yıllık 27 milyon çift çorap üreten şirketin İdare Konseyi Lideri Dündar Topçu, kesimde en fazla zahmet yaşadıkları sorunun emekçi bulamamak olduğunu kaydetti. Bu durumun kayıtsız istihdamı artırdığını savunan Topçu, başka kıymetli sorunun ise hammadde problemi olduğunu söyledi.

Topçu, “Tüm üreticiler salgında yarı kapasite çalıştı. Sonra açılmalar ile birlikte talep artınca hammadde fiyatlar arttı. Çin bu devirde hammadde topladı. Herkes tıpkı anda frene, tıpkı anda gaza bastı. Pamukta, elastanda zahmet var. Fiyat artışı hala devam ediyor. Bugün panikle son 20 güne nazaran yüzde 15 fiyat artışına karşın bir pamuk mutabakatı yaptık. Fiyatların daha da artacağını söylüyorlar. Önümüzü göremiyoruz. 1 haftaydı termin artık 45 gün” Tabirlerini kullandı. Tüketim konusunda ise topçu, “Şu an işler çok yeterli. Siparişler yetişmiyor. Salgın öncesinin bile üzerindeyiz” dedi.

“Yetişmiş eleman salgına yakalandı”

Hüseyin Çetin, bölümün problemlerinden da bahsetti. Birinci sırada yetişmiş eleman sorunu yaşadıklarını lisana getiren Çetin, ÇSD olarak İSMEK, İHKİB ve Marmara Üniversitesi işbirliğinde Çorap Makine operatörü yetiştirme kursu açtıklarını lakin bu tahlilin de salgın mağduru olduğunu anlattı. Çetin, kursların okullar açıldığında tekrar başlayacağını söyledi. Çetin, öbür meseleleri şöyle sıraladı: Ham unsur fiyatlarının artışı.Kurda yaşanan çok dalgalanma nedeniyle ihracatçılarımız fiyat tutturamama ıstırabı yaşıyor.Enerjideki yüksek fiyatlar. Navlun bedellerinin son vakitlerde armatör firmalar tarafından çok artması. Bölgesel teşvik yerine sektörel teşvik verilmesi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu