Ekonomi Haberleri

BDDK’dan da şimdilik umut yok

Aysel YÜCEL

Hükümetin düşen otomotiv satışlarını canlandırmak için evvelki hafta ÖTV matrahlarında güncellemeye gitmesi, tüketici talebini artırdı. Lakin showroom’a giden birden fazla tüketici araç alamadan döndü. Zira indirim kapsamına giren araçlarda çip krizi nedeniyle kâfi stok yok. Dal temsilcileri, talep artışına karşın satışların ağustos ayında geçen yılın altında bile kalabileceğini öngörüyor. Ağustos 2020’de yaklaşık 62 bin adet araba ve hafif ticari araç satışı gerçekleşmişti. Otomotivcilere nazaran, kâfi sayıda araç olsaydı bu ay en az 90 bin adet araç satılabilirdi. Başka yandan bölüm yetkilileri, piyasanın canlanması için matrah güncellemesinden çok taşıt kredilerinde ve taksit sayılarında düzenleme yapılasına muhtaçlık olduğunu vurgularken, BDDK ise kesimin bu talebine birkaç ay olumlu karşılık veremeyeceğinin sinyallerini verdi.

Otomotiv Yetkili Satıcıları Derneği (OYDER) Lideri Turgay Mersin, ÖTV matrahı güncellemesinin showroom trafiğini artırdığını, lakin çip krizinden ötürü araç bulunurluğu derdi yaşandığını söyledi. Mersin, “Dolaysıyla talep satışlara birebir oranda yansımıyor. Şu bir gerçek ki, şayet tedarik sorunu olmasaydı ağustos ayında satışlar 90 bin adetlere kadar çıkabilirdi. Eylül ayında da üretici firmalarda derdin devam edeceğini görüyoruz. Ekim ayında bu düşüncelerin azalacağını umut ediyoruz” dedi.

BDDK, evvel piyasayı izleyecek

Kesimin piyasanın canlanması için öncelikli beklentilerinden birinin taşıt kredi oranlarının düşmesi olduğunu lisana getiren Mersin, bu taleplerini iletmek için geçen Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nu (BDDK) ziyaret ettiklerini söyledi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Heyeti, banka kredisi ve finansal kiralamayla alınan taşıt araçlarının taksit müddetlerinde geçen temmuz ayında düzenleme yapmıştı. Karar ile kredi vadeleri sonlandırılırken, taşıt bedeline nazaran kredi meblağı oranları da aşağı çekilmişti. Fiyatı 120 bin TL ve altında olan taşıt alımında kredi vadesi 60 aydan 48 aya, 120 bin ile 300 bin TL ortasındaki araçlarda kredi vadesi 48 aydan 36 aya indi. Son fatura pahası 300 bin TL üzerinde olup 750 bin TL’nin üzerinde olmayan taşıt alımı maksadıyla kullandırılan kredilerde vade hududu 36 aydan 24 aya indirildi. Turgay Mersin, BDDK yetkilileri ile yaptıkları görüşmede araç alımlarında taksit sayısının eski haline gelmesi ve kullanılan kredinin yükseltilmesi için talepte bulunduklarını aktararak, görüşmenin sonuçlarını DÜNYA’ya kıymetlendirdi: “Burada da bir düzenlemeye gereksinim var. Bunu kendilerine anlattık. Örnek vermek gerekirse 300 bin liraya kadar olan araçlar yüzde 50 kredi kullanabiliyor. Lakin 300 bin TL’nin üzerinde olan araçlarda yüzde 30 kredi kullanabiliyor. Bugün 301 bin TL’ye araç alan bir tüketici 91 bin TL araç kullanabilecek. 200 bin TL’sini nakit olarak bulması çok güç. BDDK yetkilileri bizi dinledi. Anlayışla karşıladılar lakin bu bir iki ayı görmek istediklerini söylediler. Bu formda ayrıldık. Piyasayı izliyorlar. Duruma nazaran karar verecekler.”

“Düzenlemede geç kalındı”

Tüm Oto Kiralama Kuruluşları Derneği (TOKKDER) Lideri İnan Ekici, matrah güncellemesinde geç kalındığını belirterek, “Matrah düzenlemesi bu yılın başlarında yapılsaydı daha tesirli ve gerçek olurdu. Matrah dediğiniz husus; makrolara bağlı olarak değişiyor. Burada en kıymetlisi kur ve üretim maliyetlerindeki artışlar. Hasebiyle bir ölçü gecikti. Bundan sonra tekrar bir artırım için tekrar bir düzenlemeye gereksinim var. Zira güncelleme kısa müddette enfl asyonun ve mümkün kur hareketleri ile süreksiz tesir olarak kalacak” dedi. Başka yandan, ÖTV baremlerinin sık değişmesinin piyasayı negatif etkilediğini belirten Ekici, şöyle devam etti: “ÖTV uygulamalarının daha kolay ve daha uzun vadeli, istikrar odaklı olması gerekli. Yapılan olumlu fakat gecikti. Çok uğraştık, altı-yedi aydır anlatıyoruz. Bu kadar fiyatlar yükselince orada bir üst bareme atlıyor, hasebiyle bu da otomotiv ekosistemini negatif etkiliyor. Türkiye için otomotiv üretimi o kadar pahalı ki, dünyada rekabetçi olmamız gerekiyor. Bunun için ise çok daha fazla üretmemiz koşul, güçlü bir pazara gereksinim var. Türkiye’de bin kişi başına düşen araba sayısı 157-160 adet, Avrupa’da ise ortalama 600. Hala Türkiye’nin gidecek çok yolu var. Türk insanı için araba neden lüks olsun ki? Pandemi aracın bir muhtaçlık olduğunu altı çizili bir formda hatırlattı.” 13 Ağustos Tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararı ile binek araba alım-satım süreçlerinde geçerli olacak ÖTV matrah limitleri artırılmıştı. Yapılan düzenleme matrahına nazaran araç fiyatlarında yüzde 3 ila yüzde 16 ortasında düşüş sağlandı.

İndirimli modellere talep çok ancak araç yok!

Dal temsilcileri, ÖTV matrah düzenlemesinin akabinde showroom trafiğinin değerli oranda arttığını, fakat çip krizi nedeniyle stokta büyük meşakkat olduğunu lisana getirdi. Birebir vakitte Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) Lideri olan Doğuş Otomotiv CEO’su Ali Bilaloğlu, ÖTV matrah güncellemesinin akabinde talepteki artışa dikkat çekerek, “Showroom trafiği bizim markalarımızda önemli artış gösterdi. Lakin araç tedarikinde problem artarak devam ediyor. Dünya basınında her gün çeşitli markaların üretim kısıtlamalarının haberleri çıkıyor” dedi. Ağustos ayı satış beklentilerine yönelik kıymetlendirme yapan Bilaloğlu, “Pazar varsayımı yapmak güç. Lakin bu ay satışların Ağustos 2020’nin altında kalacak üzere görünüyor” dedi. Honda Türkiye Genel Müdür Yardımcısı Bülent Kılıçer de öbür birçok marka üzere arz problemi yaşadıklarını belirterek, “Piyasada talep çok fazla fakat arz tarafı problemli. Biz de Honda olarak birebir sorunu yaşıyoruz. Showroom trafiğimiz arttı lakin, çip krizi nedeniyle arz yetersiz kalıyor” dedi. Gülan Otomotiv İdare Heyeti Lideri Alp Gülan, ÖTV matrahlarında güncelleme yapılmasının çabucak sonraki günü showroom trafiğinin hareketlendiğini söz ederek, “Showroom trafiği oldukça arttı.

İkinci el piyasası olağan seyrine döndü

İkinci el pazarında matrah güncellemesi sonrası fiyatlar düşer beklentisi ile satışlarda birkaç gün sakinlik yaşanmıştı. İkinci el piyasasında satışların tekrar olağanlaştığını tabir eden Garenta ve ikinciyeni.com Genel Müdürü Emre Ayyıldız, bahisle ilgili DÜNYA’ya şu açıklamalarda bulundu: “Sıfır araçlardaki matrah güncellemesi tüm araçları kapsayan bir düzenlemeden fazla muhakkak aralıktaki araçları desteklemek için yapılmış bir değişiklikti. Bilhassa yüzde 50 ve yüzde 80 ÖTV dilimlerinde ortada sıkışmış birkaç modeli direkt etkiledi. Başka modellerin sıfır fiyatında pek tesiri olmadı. İkinci el açısından bakarsak da düzenleme birinci açıklandığında tüm araç modellerine indirim gelmiş halinde yanlış bir algı oluştu bu da sıfır yada ikinci el araç almak isteyenleri bir kaç model dışında gerçekleşmesi güç olan bir indirim beklentisine soktu bu da bilhassa ikinci elde talebi birinci bir kaç gün durdurdu. Fakat daha sonra düzenleme daha net anlaşılınca talep tekrar hareketlenmeye başladı. Lakin ikinci el dalında geçen seneye nazaran pazar zayıf seyrine devam ediyor.” VavaCars Pazarlama Yöneticisi Alper Kararer de hususla ilgili açıklamada bulunarak, “Şu anda teorik olarak sonlu sayıda marka ve modelde indirim varmış üzere görünse de pratikte oluşacak talebi karşılayacak kadar araç olmadığı için aslında müşterilerin talebi yeni araçlarla karşılanamayacak. Bu da ikinci ele yönelik talebin devam etmesini sağlayacak. İkinci elde bir fiyat düşüşü öngörülmese de VavaCars olarak müşteri beklentilerine karşılık vermek ismine araç satış fiyatlarımızda düşüşe gittik, kampanyalı olarak satışa sunduğumuz modeller ve markalarla ÖTV indirimi sürecinde müşterilerimizin beklentisini karşılıksız bırakmak istemedik” dedi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu